Kitap Yorumları

Arthur C. Clarke – 2001: Bir Uzay Destanı Kitap Yorumu

Stanley Kubrick’in yönettiği 1968 yapımı 2001: Bir Uzay Macerası adında nefis bir uyarlaması yapılmıştır. Görsel kaynağı: Wikimedia.

Her ne kadar filmi yaklaşık 10 sene önce izlemiş olsam da; hala aklımdan çıkmayan bir film olmasından ötürü bir gün filmden sonra yayınlanan fakat filmin senaryosuna temel oluşturan öykülerin geliştirilerek daha tutarlı ve eksiksiz bir hal aldığı bu kitabı okumak planlarım arasındaydı. 10 yıl sonra nihayet sıra gelebildi. Beklediğimden de güzel bir kitap çıkmış oldu karşıma…

Yönetmen koltuğunda Stanley Kubrick‘in oturuyor olmasından mütevellit bu filmdeki dehanın büyük olan payını hep Kubrick’e yormuştum. İlk defa bu kitapla tanıştığım Clarke‘ın da ne kadar büyük bir deha olduğunu şimdi anlıyorum. Yerçekimini sapan olarak kullanmayı bilimin uygulamasından on küsür yıl önce romanında yazan; daha aya bile gidilmemişken Jupiter‘e astronot yollayan Clarke’ın hayal gücünün genişliği, anlatımının duruluğu ve akıcılığı, insanı sürekli tedirgin eden unsurları çok başarılı bir şekilde kullanması yetmezmiş gibi konu da son derece özgün olunca kitabı elimden bırakamadım desem yeridir.

Her ne kadar, on dokuzuncu yüzyıl ve yirminci yüzyılın başlarındaki bazı anlatım teknikleri (Örn. bölüm başlığında bölümde ne olacağını okura erken söyleyen isimler kullanılması) kullanılmış olsa da; kitap bugün hala geçerliliğini koruyacak derecede güncel. Öyle ki, içerisindeki teknolojik unsurları çağı öyle iyi yakalıyor ki, kitap belki yirmi otuz yıl sonra da güncelliğini koruyabilir. Daha henüz insanların birbiriyle operatör vasıtasıyla zor bir şekilde telefonla konuştukları dönemde görüntülü görüşmeyi, bilgisayarların devasal olduğu bir dönemde her şeyi kontrol eden süperzekayı ve mini dijital kameraları ve daha bunun gibi pek çok teknolojik gelişmeyi önceden kestirdiği yetmezmiş gibi, bunların işlevleri ve özelliklerini de isabetli olarak tasvir etmiş yazar. Bu yönünden, kitapta zamanlamasını tutturamadığı tek şeyin manyetik bantlar olduğunu söyleyebilirim. Bunu elbette bir başarısızlık olarak görmüyorum. Kimse kahin olamaz. Bilakis, geri kalan her şeyi doğru tutturduğunu söylemek için anlatıyorum.

Kitabın ve filmin pek çok unsuruyla, kendisinden sonra yazılan onlarca esere ilham verdiğini hatırlatırım. Bu nedenle bu kitap bilim kurgu okumalarında bir klasik, bir kilit taşıdır. Bu nedenle günümüz okurunun okuma serüveninde mutlaka uğranılması gereken duraklardan birisidir de.

M. Baran
10.11.2017
Mersin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir